
Ukwemera n’ubucuti bukomeye: Iciyumviro c’Abakopte
Ku ba Coptes Orthodoxes benshi, ukwemera si kimwe gusa mu vyo basangiye bikunda. Kurashobora kuyobora ingene abakundana batahura ukwubaka, umuryango, ugusenga, gukorera abandi, ukubabarira n’ivyo bajejwe buri musi. Ariko kuvuga ko ukwemera guhambaye ni intango gusa. Ubucuti bukomeye bwubakwa igihe ivyo abantu babiri bemera bigaragarira mu ngene bafatana.
Ukwemera musangiye ntikwemeza ko muhuza canke ngo gukureho ukutumvikana. Ariko kurashobora kubaha imvugo musangiye yo kuyaga ku bihambaye n’impamvu yo kubandanya mukura mu kuri, ukwicisha bugufi no kwitwararikana.
Yaga ku ngene ukwemera kuboneka mu buzima bwa misi yose
Abantu babiri barashobora bompi kwiyita aba Coptes Orthodoxes, ariko bakagira utumenyero, ivyo biteze n’ivyo baciyemwo bitandukanye. Aho kwibaza ko mwemera kimwe, bazanya ingene ukwemera kuboneka mu bikorwa.
Mushobora kuyaga ku kwitaba Liturujiya Nyeranda, gusenga muhira, kwisonzesha, gukorera paruwasi, guhimbaza imisi mikuru n’icipfuzo co kurera abana mw’Ishengero nimba mutegekanya kubavyara. Baza ushaka gutahura, ntube nk’uwubaza uwundi ikizamini.
Ikibazo gifasha ni iki: “Ni ibihe vyo mu buzima bw’ishengero wipfuza cane kuzojana mu muryango wawe wo muri kazoza?” Inyishu ishobora gutuma muganira mu buryo bufise insiguro kuruta kubaza gusa nimba umuntu akunda ivy’Imana.
Wubake ukwizerana biciye mu bikorwa bisanzwe
Ukwizerana gukura biciye mu kudahindagurika. Gushitsa imihango, kuvuga ukuri ku bibazo bigoye, kwubaha ibanga no gushitsa ivyo ujejwe ni uburyo ngirakamaro bwo kwerekana urukundo.
Bisaba kandi kwemera ukuri igihe wakoze ikosa. Gusaba imbabazi bivuye ku mutima bivuga ikibi wakoze, bikemera uruhara rwawe kandi bikajamwo akigoro ko guhinduka. Gusubiramwo umurongo wo muri Bibiliya canke kuvuga ngo “ukwiye kumbabarira” ntibisubirira kwemera ingaruka z’ivyo wakoze.
Nimurabe ingene mwempi mwifata igihe ubuzima butagenda uko mwipfuza: igihe imigambi ihindutse, umwe aremerewe n’umwitwarariko canke ukutumvikana kwonona umusi wari mwiza. Akenshi ingeso zirigaragaza neza muri ivyo bihe kuruta mu majambo y’urukundo.
Nimwige kutumvikana mudasuzugurana
Abakundana bose bazogira ivyo batandukanirako. Intumbero si ukwirinda ukutumvikana uko vyogenda kwose, ahubwo ni ukukuganirako ata gukengera, gutera ubwoba canke gukoresha uwundi uko wishakiye.
Gerageza gusobanura ikibazo n’ingaruka yaco aho gutera ingeso z’uwo muntu: “Igihe imigambi ihinduka utambwiye, numva ko utanyitwararika. Twoshobora kwemeranya ko tuzohora tubimenyeshana?” Hanyuma umviriza uko uwundi abibona, murondere intambwe ikurikira ishoboka.
Nimba mushavuye cane, nimuhagarike gatoyi kandi mwemeranye igihe muzogarukira kuri ico kiyago. Ako karuhuko ntigakwiye kuba uburyo bwo guhana uwundi canke kwirinda ikiyago burundu. Mwempi mukeneye uburyo bwo kwumvirizwa.
Nimubabarirane kandi mugumane imbibe
Inyigisho za gikristu ziha ukubabarira agaciro kanini, ariko ukubabarira ntigukwiye kwitiranywa no kwigira nk’aho ikibi kitigeze kiba canke kwemera kubandanya ufatwa nabi. Gusubira kwubaka ukwizerana bisaba ukuri, kwemera uruhara rwawe no guhindura ingeso. Mu bihe bimwebimwe, gushiraho urubibe rwiza canke guhagarika ubucuti birashobora kuba ngombwa.
Nimba bagutera ubwoba, baguhatira ivyo udashaka, bakugenzura canke bakagusuzugura kenshi, rondera imfashanyo mu bantu wizigira kandi ushire umutekano imbere. Kuba musangiye idini ntibituma ingeso zibabaza abandi zemerwa.
Tanga umwanya wo gusenga no guhimbaza Imana muri kumwe
Abakundana barashobora kubona ko kuja mu rusengero hamwe, gusenga, gusoma Ivyanditswe canke gukorera umuryango wabo bifise insiguro. Iyo migenzo irashobora kubafasha kuguma bibuka ivyo bashira imbere no mu bihe bafise vyinshi. Bikwiye kuba ubutumire, aho kuba uburyo bwo kugenzura ubuzima bw’ukwemera bw’uwundi.
Abantu baratandukanye kandi mu ngene berekana ukwemera. Nimuyage ku migenzo mwipfuza gusangira no ku mwanya umuntu wese akeneye kugira akure ku giti ciwe. Nimba umwe ahanganye n’ingorane mu mpwemu, nimumwitwararike aho kumugereranya n’abandi canke kumutera isoni.
Nimuyage ku ngene kazoza musangiye kazoba kameze mu buzima busanzwe
Uguhuza mu mpwemu kurahambaye, n’ingingo z’ubuzima busanzwe na zo zirahambaye. Imbere yo kwubaka, abakundana bakwiye kuyaga ku mafaranga, akazi, ibikorwa vyo muhira, imigenderanire n’incuti, abana, aho bazoba n’ingene bazofata ingingo.
Hari ibibazo bigoye kuganirako, ariko kubihunga ntibikuraho ivyo mutandukanirako. Nimubaze ico umuntu wese yiteze, musobanure ivyo mwibwira kandi murabe ko mushobora kuvyumvikanako mu cubahiro.
Ku bibazo vyerekeye inyigisho z’Ishengero, ukwitegurira ukwubaka canke ibisabwa ku masakaramentu, rondera ubuyobozi bw’umupatiri abibereye wo muri Orthodoxe Copte. Imigenzo y’imiryango irashobora gutandukana; ntimwibaze ko imiryango yose ikurikiza inzira imwe.
Rondera imfashanyo iranga ubukerebutsi imbere y’uko haba ikibazo gikomeye
Umupatiri wizigirwa, abubakanye bakuze mu bwenge canke umuhanuzi abifitiye ubumenyi barashobora gufasha abakundana kuyaga ku bibazo bigoye no guteza imbere uburyo bwiza bwo kuganira. Kurondera ubuyobozi ntibisobanura ko ubucuti bwananiwe. Birashobora kuba intambwe iranga ukwiyubara igihe bompi bipfuza kurushiriza gutahurana.
Hitamwo imfashanyo iremesha ukuri n’umutekano. Impanuro zibwira umuntu gusa kwihanganira gufatwa nabi, kunuma ku bimuraje ishinga canke kwihutira ingingo ntizisubirira ugushishoza witonze.
Umwanya wo gusuzuma ubucuti buri ndwi
Tegekanya umwanya muto wo kubazanya ibi bibazo:
Ni iki cagufashije kwumva witwararitswe muri iyi ndwi?
Hoba hari igihe tutatahuranye?
Hoba hari ico dukwiye kuganirako kitaravamwo inzigo?
Twoshigikirana gute mu buzima bwo mu mpwemu ata guhata?
Ni igikorwa kimwe ikihe gifatika dushobora gukorera hamwe mu ndwi iza?
Umviriza kugira utahure, ntube uriko urategura ingene wiregura. Intumbero si ugutorera umuti ingorane zose mu kiyago kimwe; ni ukugumya umuryango w’ikiyago wuguruye.
Reka ukwemera kubonekere mu ngene ukunda
Ubucuti bushingiye ku kwemera kwa Orthodoxe Copte ntibupimwa n’incuro abakundana bakoresha amajambo y’idini canke n’ingene badakunze kutumvikana. Bugaragarira mu gikorwa kibandanya co kuvugana ukuri, kwihangana, kwubahana, gukorerana no kwemera uruhara rw’umuntu mu vyo yakoze.
Ukwemera musangiye kurashobora kubayobora ku ntumbero imwe, ariko ntigusubirira igikorwa co kumenyana. Nimwubake utumenyero twerekana ivyo muha agaciro, murondere imfashanyo igihe bikenewe kandi mwibuke ko gukura mu mpwemu n’ubuhinga bwo kwubaka ubucuti bwiza bijana.
Izindi nyandiko bifitaniye isano



Comments