top of page
Abakundana bamwenyura barabira hamwe telefone ngendanwa, berekana ugukundana kuri internet mu muryango w’aba Coptes.

Amakosa akunze gukorwa wokwirinda mu gukundana kuri internet mu kibano c’aba Coptes

Aug 14, 2022
3 min read

Kugendera mw’isi yo gukundana kuri internet bishobora kuba urugamba rwihariye, na cane cane mu muryango w’aba Coptes aho ingingo z’umuco n’idini zifise uruhara runini. Kugira tugufashe kungukira cane ku vyo ucamwo kuri Coptic Meet, twabonye imitego n’ivyiyumviro bitari vyo bikunze kuboneka. Ng’uku uko wovyirinda kugira urugendo rwawe rwo gukundana rugende neza kuruta kandi rukubumbe:

1. Kwirengagiza ingingo z’umuco n’idini

Ikosa: Abakoresha bamwe birengagiza akamaro k’ingingo z’umuco n’idini igihe bakora impapuro zabo canke bavugana n’abo bashobora gukundana.

Impanuro: Wubahe kandi wakire imigenzo n’ingingo ngenderwako z’umuryango w’aba Coptes. Vuga neza ingingo zawe n’ivyo witeze ku rupapuro rwawe no mu biganiro. Ganira ku vyo witeze bihambaye ufise icipfuzo co gutahura, aho kwibaza ko gusangira izina ry’idini bisobanura ko musanzwe mwumvikana. Tomora imigenzo n’ingingo vy’Ishengero rya Orthodoxe Copte bigufitiye akamaro, wemera ko abantu bashobora gutandukana mu bikorwa no mu vyo baciyemwo.

2. Kwirengagiza akamaro ko kuganira mu buryo butomoye

Ikosa: Gutahurana nabi birashobora kuba vyoroshe igihe ibiganiro bigufi canke bitimbitse. Ivyo bishobora kuzana ukutumvikana n’uturyo two guhuza dupfuba.

Impanuro: Fata umwanya wo kuganira ku bintu bifise insobanuro. Baza ibibazo ku vyo uwo mumenyanye akunda, ingingo ziwe n’imigambi yiwe. Nk’uko Imigani 18:13 (NKJV) itanga impanuro iti: “Uwutangira kwishura atarumva ikibazo, bimubera ubupfu n’isoni.” Kuganira mu buryo butomoye kandi mu kuri kuva mu ntango birashobora gufasha gushinga umushinge ukomeye w’urukundo rwanyu.

3. Kwizigira ibiganiro vya internet vyonyene

Ikosa: Kwizigira ibiganiro vya internet gusa utarondeye akaryo ko guhura imbonankubone birashobora gutangira ugukura kw’isano nyakuri.

Impanuro: Naho ubutumwa bwo kuri internet ari intango nziza, tegura guhura imbonankubone igihe wumva wisanzuye. Nk’uko Abaheburayo 10:24-25 (NKJV) haturemesha hati: “Kandi twiyumvirane kugira dukaburane urukundo n’ibikorwa vyiza, ntitureke gukoranira hamwe.” Kuganira muri kumwe imbonankubone birafasha gutahura neza ugukwegerana n’uguhuza.

4. Kwitega ibintu bidashoboka

Ikosa: Kwinjira mu gukundana witeze ibintu vyiza birenze ibishoboka birashobora gutera ukubabazwa. Abakoresha bamwe boshobora kwitega guca bahuza ubwo nyene canke ko uwo bakundana atagira akanenge.

Impanuro: Gumana umutima wuguruye kandi witege ibishoboka. Tahura ko kuronka imigenderanire ifise insobanuro ari urugendo rusaba kumenya umuntu uko igihe kirengana. Nk’uko Umusiguzi 3:1 (NKJV) atwibutsa ati: “Ikintu cose gifise igihe caco, kandi igikorwa cose munsi y’ijuru gifise igihe caco.” Ihangane kandi ureke urukundo rukure mu buryo busanzwe.

5. Kwirengagiza kurinda ubuzima bwawe bwite

Ikosa: Gutanga amakuru yawe bwite menshi hakiri kare cane birashobora kubangamira ubuzima bwawe bwite n’umutekano wawe.

Impanuro: Witondere amakuru usangiza abo mushobora gukundana. Irinde gutanga amakuru y’ibanga gushika mwubatse urugero rw’ukwizigirana. Imigani 4:23 (NKJV) itanga impanuro iti: “Rinda umutima wawe kurusha ibindi vyose urinda, kuko ari wo soko ry’ubuzima.” Shira imbere umutekano wawe mu kugumya amakuru bwite mw’ibanga gushika witeguye kuyasangira.

Mu kwitondera ayo makosa akunze gukorwa no gukurikiza impanuro zatanzwe, urashobora kunoza ivyo ucamwo mu gukundana kuri internet mu muryango w’aba Coptes. Ibuka ko icubahiro, kuganira mu buryo butomoye n’ukwihangana ari vyo bifunguruzo vyo gukundana neza.

Umwimenyerezo woroshe wo kuzirikana

Inyuma y’ikiyago gifise insobanuro, andika ibintu bitatu wamenye kuri uwo muntu, ikibazo kimwe ugifise n’ukuntu wiyumvise muri ico kiganiro. Wumvise ko wubashwe kandi ushobora kuba uwo uri? Wari wumviriza wipfuza kumenya, canke ahanini urondera kwemerwa? Ukwo kuzirikana kugufi gushobora kwerekana ingendo neza kuruta kuguma usubiramwo ubutumwa bwose mu mutwe. Nimba wumva ko hari ikitagenda neza, ntucirengagize kubera gusa ukunda uwo muntu.

Igihe co gufata akaruhuko canke gusubira inyuma

Birabereye kugabanya umuvuduko igihe ukuganira guhindagurika, imbibe zirengagizwa canke wumva uhatirwa gusezerana utaritegura. Igihe bitekanye kubikora, sigura urubibe rwawe rimwe mu buryo butomoye, hanyuma urabe uko rwubahirizwa. Ukugukunda kubereye guha umwanya ukwemera kwawe, ukwihangana n’ingingo ufata ku giti cawe. Nta tegeko rigusaba kuguma wemerera umuntu kugushikira igihe yama yirengagiza aho ugarukira.

Urutonde rugufi rw’umutekano n’ugushishoza mu gukundana kuri internet

Imbere yo gushira umwanya urushirije mw’isano, banza uhagarare maze urimbure izi ngingo z’uburinzi zifatika.

  • Gumiza ibiganiro vya mbere ku rubuga igihe bishoboka, kandi witondere ubusabe bwo kwihutira kuja mu nzira z’itumanaho ry’ibanga.

  • Ntukigere urungika amahera, amakarata y’ingabire, amakuru yo kwinjira mu makonte canke amakuru y’imari ku muntu utarasuzuma mu buryo bwigenga.

  • Tegura imibonano ya mbere ahantu hari abantu kandi ubwire umuntu wizigira umugambi wawe.

  • Ihweze nimba uwo muntu yubaha oya itomoye, aganira mu buryo bushikamye kandi yemera umuvuduko ubereye.

  • Koresha uburyo bw’urubuga bwo guhagarika umuntu no kumenyesha ikibazo igihe ingendo irenga amategeko yarwo, kandi urondere imfashanyo igihe wumva uterwa ubwoba.

Ibindi vyo gusoma bifitaniye isano

Comments


bottom of page