top of page
Uruhara rw’umuziki n’ubuhinga bw’aba Coptes mu gusenga no mu mico — ishusho y’igipfukisho c’ikiganiro

Uruhara rw’umuziki n’ubuhinga bw’aba Coptes mu gusenga no mu mico

Sep 14, 2023
3 min read

Ubukristu bw’aba Coptes, hamwe n’iragi ryabwo ryinshi n’imigenzo yimbitse yo mu vy’impwemu, bwigaragaza mu buryo butandukanye, ariko kumbure nta buruta umuziki n’ubuhinga bwabwo mu kwimbika. Ivyo ntivyongera gusa agaciro ku gusenga; ni n’ibice ngirakamaro vy’akaranga k’imico y’aba Coptes. Iki kiganiro kiraba ingene umuziki n’ubuhinga bw’aba Coptes bigira uruhara rukomeye mu gusenga no mu kugaragaza imico, kigashimika ku burorero buzwi no ku nsiguro yabwo, cisunga kandi ubwenge budata igihe bw’Ivyanditswe.

Umuziki w’aba Coptes: uruvange rweranda rw’amajwi

  1. Imizi ya kahise n’ugukura kwawo

    Umuziki w’igisabisho c’aba Coptes urimwo indirimbo, ukuziririmba za Zaburi, indirimbo zo kuninahaza Imana n’inyishu z’ikoraniro, vyabitswe biciye mu kubihererekanya mu majambo no mu nyandiko. Ijambo ry’icarabu “tasbeha” risobanura ugushemeza, kandi rifatanywa cane n’igisabisho c’Ishengero co gushemeza co mu gicugu, aho kuba izina rusangi ry’indirimbo yose y’aba Coptes. Amajwi n’uburyo bwo kuririmba biratandukana bivanye n’igisabisho n’ikibano. Ivyuma bibiri bikubitanywa n’ivyuma bimeze nk’inyabutatu birashobora guherekeza zimwe mu ndirimbo z’igisabisho, ariko ibikoresho vy’umuziki ntibikoreshwa mu buryo bumwe mu bice vyose vy’ugusenga kw’aba Coptes.


    “Nimumuririmbire indirimbo nshasha; nimucurarange neza n’akaruru k’umunezero.” , Zaburi 33:3 (NKJV)


  2. Insiguro mu gisabisho

    Mu gusenga kw’aba Coptes, umuziki urenze guherekeza gusa; ni igice kidatandukana n’igisabisho. Ikoraniro ry’indirimbo za Zaburi ry’aba Coptes rirafise ugushemeza n’indirimbo bifitaniye isano canecane n’ibisabisho vyo gushemeza vy’Ishengero, harimwo ugushemeza ko mu gicugu. Igisabisho Ceranda kirimwo kandi indirimbo n’inyishu vyihariye, nk’Indirimbo y’Abakerubimu, aho iririmbirwa n’imiterere yayo bikavana n’igisabisho. Iyo migenzo y’umuziki ishigikira isengesho rusangi, naho indirimbo zitorwa n’uburyo ziririmbwa bishobora gutandukana.


    “Nzokwama ndirimba ubuntu bw’Umukama; akanwa kanje kazomenyesha ukwizigirwa kwawe ab’urunganwe rwose.” , Zaburi 89:1 (NKJV)


  3. Uguhindura bijanye n’igihe ca none n’akosho kw’isi yose

    Naho umuziki w’imigenzo y’aba Coptes uguma ari ngirakamaro, uburyo bujanye n’igihe ca none na bwo bwarabonetse. Abahingura indirimbo b’aba Coptes ba none bavanga amajwi y’imigenzo n’ibintu vya none, bakubaka ikiraro hagati y’imigenzo ya kera n’uburyo bwo gusenga bwa none. Ukwo kuvanga ntigusubiza gusa ubuzima mu muziki; kuramenyesha kandi ugusenga kw’aba Coptes abantu bo kw’isi yose.


    “Ehe, ngira nkore ikintu gishasha; ubu kiriko kiramera. Mbega ntimuzokimenya?” , Yesaya 43:19 (NKJV)


Ubuhinga bw’aba Coptes: inkuru z’ukwizera zibonwa n’amaso

  1. Amashusho meranda: amadirisha yugurukira ku vy’Imana

    Ubuhinga bw’aba Coptes buzwi cane biciye mu mashusho meranda yabwo. Ayo mashusho y’ukwizera si imitako gusa; akora nk’“amadirisha yugurukira ku vy’Imana,” agafasha abasenga guhuza n’isi y’impwemu. Amashusho y’abatagatifu, y’Umuryango Mweranda n’ivyabaye muri Bibiliya akorwa mu bwitonzi, akurikiza imideri y’imigenzo ishimika ku kugaragaza ivy’impwemu aho gukoporora gusa uko ibintu biboneka. Amashusho meranda akoresha uburyo bw’amashusho n’ibimenyetso bishobora gutwara insiguro z’inyigisho z’ukwemera, naho ugusigura ibara canke akantu kanaka kuvana n’ishusho n’umugenzo wayo. Amashusho meranda arashobora gushigikira ukwihebera Imana n’ukwigisha, ariko si ikimenyetso cose gifise insiguro imwe kw’isi yose.


    “Uku ni ko Umukama Nyen’ingabo avuga: ‘Nimwiyumvire ku nzira zanyu!’” , Hagayi 1:5 (NKJV)


  2. Ubwubatsi bw’amashengero n’imitako yayo

    Uburyo amashengero y’aba Coptes yubatswe na bwo burerekana akamaro k’ubuhinga mu gusenga. Ibicapo birambuye vyo ku mpome n’amashusho agizwe n’uduce duto vyerekana ivyabaye muri Bibiliya n’abatagatifu imbere mu mashengero, bikubaka ikirere cugurukira ivy’impwemu. Itunganywa ry’amashengero y’aba Coptes, rifise ibice vy’ubwubatsi vyihariye nk’“Aheranda” n’“Ibaraza ry’imbere” (Narthex), rishimika ku kamaro k’ikibanza ceranda mu gusenga.


    “Nibangirire aheranda, kugira mbe hagati yabo.” , Kuvayo 25:8 (NKJV)


  3. Kugaragaza no kubungabunga imico

    Hanze y’ishengero, ubuhinga bw’aba Coptes buragira uruhara mu kubungabunga no kugaragaza akaranga k’imico. Ibikorwa vy’amaboko vy’imigenzo, nk’ubudozi bw’imitako n’ugukora ibikoresho vy’ibumba, kenshi birimwo ibimenyetso n’ivyiyumviro vy’ukwizera, bihuza ubuzima bwa buri musi n’indangagaciro zo mu vy’impwemu. Ivyo bikorwa vy’ubuhinga ntibibungabunga gusa ukubandanya kw’imico; biraha kandi aba Coptes uburyo bwo kugaragaza ukwizera kwabo mu bice bitandukanye vy’ubuzima.


    “Ivyo mukora vyose, mubikore kugira Imana ininahazwe.” , 1 Ab’i Korinto 10:31 (NKJV)


Uburorero buzwi n’insiguro yabwo

  1. Ikigo c’abamonaki ca Mutagatifu Antoni

    Kimwe mu bibanza bihambaye cane ku buhinga bw’aba Coptes ni ikigo c’abamonaki ca Mutagatifu Antoni. Ibicapo vyaco vya kera vyo ku mpome n’amashusho meranda biratanga akarorero k’ubuhinga bwa gikristu bwo mu ntango mu Misiri, kandi bibandanya guhumekera abasenga n’abahinga.


    “Ubwiza bw’Umukama Imana yacu nibube kuri twebwe, kandi udushimangirire igikorwa c’amaboko yacu; ego, ushimangire igikorwa c’amaboko yacu.” , Zaburi 90:17 (NKJV)


  2. Inzu ndangamurage y’aba Coptes i Kairo

    Inzu ndangamurage y’aba Coptes ibika ibikorwa vyinshi vy’ubuhinga bw’aba Coptes, harimwo ivyandikano vy’amaboko, ibitambara n’ibibumbano. Iyo nzu ndangamurage ifise uruhara rukomeye mu kubungabunga iragi ry’aba Coptes no kwigisha abashitsi imigenzo y’ubuhinga n’iy’impwemu y’Ishengero ry’aba Coptes.


    “Izina ryiza riruta amatungo menshi, kandi gukundwa biruta ifeza n’inzahabu.” , Imigani 22:1 (NKJV)


Ugusozera

Umuziki n’ubuhinga bw’aba Coptes si imitako y’ugusenga gusa; ni ibice bidatandukana n’ukwizera n’imico vy’aba Coptes. Biciye mu majwi no mu mashusho yavyo, bihuza abemera n’ivy’Imana, bikongera agaciro ku gusenga kandi bikabika iragi ry’imico ritunze. Uko ubukristu bw’aba Coptes bubandanya gukura, ubwo buryo bwo kugaragaza ubuhinga buguma ari ikimenyamenya c’iragi riramba ry’ukwizera n’ubushobozi bwo kurema mu migenzo y’aba Coptes.

“Ibihumeka vyose nibishemeze Umukama. Nimushemeze Umukama!” , Zaburi 150:6 (NKJV)

Ibindi vyo gusoma bifitaniye isano

Comments


bottom of page