top of page
Ukubatwa n’ibintu no gusubirana: kuvuga ku biziririzwa mu miryango y’aba Coptes

Ukubatwa n’ibintu no gusubirana: kuvuga ku biziririzwa mu miryango y’aba Coptes

Oct 15, 2023
4 min read

Ukubatwa n’ibintu no gusubirana: kurenga agacerere mu miryango y’aba Coptes

Iyo umuntu wo mu muryango agorwa n’inzoga, ibiyovyabwenge, akamari canke iyindi ngeso bimugora guhagarika, ingaruka ntizigarukira kenshi kuri we wenyene. Abamukunda barashobora kwumva ubwoba, ishavu, uburuhe canke kutamenya ico bovuga. Mu bibano abantu bafitaniye amasano ya hafi, barashobora no guhagarikwa umutima n’urusaku, izina ry’umuryango canke ugucirwa urubanza.

Agacerere karashobora gusa n’akakingira mu gihe gito, ariko guhisha n’isoni kenshi bituma kurondera imfashanyo bigorana kuruta. Ukubatwa n’ibintu ni ikibazo c’amagara n’inyifato kigizwe n’ibintu vyinshi; si igipimo coroshe c’ingeso z’umuntu canke c’ukwizera kwiwe. Gusubirana birashoboka, kandi imfashanyo irashobora gutangura imbere y’uko umuryango uronka inyishu zose.

Tahura ingorane utagabanyije umuntu ngo abe iyo ngorane gusa

Ukubatwa n’ibintu gushobora kubamwo ihinduka ry’inyifato, ry’ugufata ingingo n’ubushobozi bwo guhagarika canke kugabanya ingeso mbi naho ifise ingaruka. Gushobora gukora ku migenderanire, ku magara, ku mafaranga, ku kazi no ku buzima bwo mu vy’impwemu. Ibisobanuro biratandukana bivanye n’ikintu canke inyifato, kandi ingeso yose igoye si ukubatwa kwemejwe n’abaganga. Umuhinga w’amagara abifitiye ubumenyi arashobora gufasha gusuzuma ibiriko biraba.

Irinde amazina ahindura umuntu ingorane yiwe. Kuvuga ngo “uri imbohe y’ivyo bintu” nk’igitutsi kenshi vyongera isoni aho kwugurura inzira y’imbere. Birafasha kuruta gusigura ibikuraje ishinga mu buryo butomoye: “Ndahagaritse umutima kubera usigaye usiba akazi kandi ukanywa imbere yo gutwara imodoka.”

Impuhwe ntizisobanura kwigira nk’aho ingaruka ata nabi zigira. Zisobanura gufata ingorane nk’ikintu gihambaye kandi ukemera agaciro k’umuntu n’ubushobozi bwiwe bwo guhinduka.

Igituma imiryango ishobora gutinya kubivugako

Imiryango ishobora gutinya ko gusaba imfashanyo bizoshira amabanga ahabona, bigahungabanya amahirwe yo kwubaka urugo, bikababaza incuti canke bikaboneka nk’ibinyuranye n’indangagaciro z’idini. Abantu bamwe bumvise kandi ko ukubatwa n’ibintu gushobora gukemurwa n’ugushaka kwonyene.

Ubwo bwoba buratahurika, ariko ntibukwiye kugena nimba umuntu aronka ubuvuzi. Ukubatwa n’ibintu gushobora kubamwo ibintu vy’umubiri, ivy’ubwenge n’ivy’ikibano. Imfashanyo ishobora kubamwo impanuro, ubuvuzi, imigwi y’abantu bafashanya gusubirana, imiti ku bibazo bimwebimwe vyo gukoresha ibintu bibata umuntu, n’uguhindura ibimukikije. Uburyo bubereye buvana n’uko ibintu bimeze.

Ukwizera n’ikibano birashobora kuba amasoko y’insiguro n’indemesho. Isengesho n’imfashanyo y’abungere birashobora kujana n’ubuvuzi, ariko ntibikwiye gushikirizwa nk’ibisubirira vyizewe ubuvuzi bw’ababifitiye ubumenyi.

Ingene wotangura ikiganiro

Hitamwo igihe umuntu ataborewe canke atari hagati mu ngorane zikomeye, nimba kurindira ata nkomanzi bifise. Vugira mu mwiherero kandi ushimike ku vyo wabonye. Koresha amajambo atuje kandi atomoye, aho kwagiriza canke gutera ubwoba.

Nk’akarorero:

  • “Ndakwitayeho, kandi ndahagaritswe umutima n’incuro ibi biriko biraba.”

  • “Narabonye ko utashoboye gushitsa amabanga menshi ahambaye wari wiyemeje. Wumva umeze gute kuri ivyo?”

  • “Wokwemera kuganira n’umuganga canke umujanama? Ndashobora kugufasha kurondera uburyo buhari.”

Umviriza inyishu, naho yoba ariko arisigura yikingira. Ntushobora gutegeka umuntu kwemera imfashanyo mu bihe vyose, kandi impaka zisubirwamwo ni gake zizana ihinduka riramba. Nimba hari akaga kihuta, gufata urugero rurengeje rw’ikintu, ibimenyetso bikomeye vyo guhagarika ikintu umuntu yari yarabatswe na co canke akaga k’ubukazi, rondera ubufasha bwihuta bw’abaganga canke bw’utabazi.

Shigikira gusubirana udafashije gukomeza ingaruka mbi

Imiryango kenshi irabaza ingene yofasha itarushirije kwonona ibintu. Nta tegeko rimwe rijanye n’ibihe vyose, ariko itandukaniro ngirakamaro ni iriri hagati y’imfashanyo ijana umuntu ku kwishingira amabanga n’ibikorwa bihisha canke bikomeza inyifato imugirira nabi.

Imfashanyo ngirakamaro ishobora kubamwo guherekeza umuntu aho yabonanye n’umuhinga, gufasha kurondera ubuvuzi, gutanga indemesho ngirakamaro canke kwemera intambwe nyakuri zatewe. Gufasha gukomeza ingorane gushobora kubamwo guhisha kenshi inyifato iteye akaga, gutanga amafaranga ashobora gukoreshwa mu bintu bigirira nabi umuntu, canke kwishingira ingaruka umuntu ashobora guhangana na zo ubwiwe ata nkomanzi.

Imbibe si ibihano. Uwo mu muryango yoshobora kuvuga ati: “Ndagukunda kandi nzogufasha kuvugana n’abatanga ubuvuzi, ariko sinzoguha amafaranga igihe nizera ko azokoreshwa mu bintu bikubata.” Shinga imbibe zishoboka kandi ushire imbere umutekano. Nimba hari iterabwoba, uguhatirwa canke ubukazi, rondera imfashanyo y’abahinga muri ivyo.

Ubuvuzi bumwe ntibubereye abantu bose

Umuganga atanga ubuvuzi bw’ishimikiro canke umuhinga abifitiye ubumenyi mu kubatwa n’ibintu arashobora kuganira ku buryo bwo gusuzuma no kuvura. Bivanye n’ikibazo, ubuvuzi bushobora kubamwo:

  • Isuzuma ry’amagara n’ugukurikiranwa n’abaganga.

  • Impanuro z’umuntu ku giti ciwe canke z’umuryango, igihe bibereye.

  • Imigwi yo gufashanya y’abantu bari mu bihe bisa.

  • Imiti n’ubundi buvuzi bushingiye ku bimenyamenya.

  • Umugambi utunganijwe w’ubuvuzi umuntu ataha canke acumbika ahavurirwa.

  • Imfashanyo ibandanya yo kwirinda gusubira mu ngeso mbi no kuzigama ugusubirana.

Gusubira mu nyifato igirira nabi umuntu ntibisobanura ko gusubirana bidashoboka. Ni impamvu yo gusubira gusuzuma imfashanyo ikenewe n’akaga gakwiye gukorerwako. Ku bintu bimwebimwe, guhagarika bukwi na bukwi birashobora gutera akaga k’amagara; rondera ubuyobozi bw’abaganga aho kugerageza gukura ivyo bintu mu mubiri ata mfashanyo.

Nimba umuntu ashobora kuba yafashe urugero rurengeje, yataye ubwenge, afise ingorane zo guhema, afashwe n’ibinyiganyiga canke ari mu kandi kaga k’amagara kihuta, hamagara ubutabazi bwihuta. Muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, umurongo wa SAMHSA w’ubufasha wo ku rwego rw’igihugu utanga amakuru no kukurungika aho wovurirwa ku buntu kandi mw’ibanga kuri 1-800-662-HELP (4357). Urashobora no kuja kuri samhsa.gov/find-help kugira uronke ibikoresho bifasha.

Uruhara rw’imiryango y’aba Coptes n’ibibano vy’ishengero

Ikibano gishigikirana kirashobora kugabanya ukwikumira mu kwakira abantu mw’ibanga, n’impuhwe n’imfashanyo ngirakamaro. Abo mu muryango barashobora kwirinda urusaku, kwiga ivy’ubuvuzi no kubaza imfashanyo umuntu yipfuza. Paruwasi zirashobora gusangira amakuru yo kwizigirwa, kuremesha ubuvuzi bw’abahinga no gufasha abantu kwumva bahawe ikaze, batabahatiye gutangaza amakuru yabo bwite ku mugaragaro.

Abapadiri n’abatanga ubufasha bw’abungere barashobora gutanga imfashanyo yo mu vy’impwemu, ariko ubuvuzi bw’ukubatwa n’ibintu kenshi busaba abaganga n’abahinga b’amagara y’inyifato babihuguriwe. Inyishu ngirakamaro yemera agaciro n’imbibe vy’uruhara rumwe rwose. Nta muntu akwiye kubwirwa guhagarika ubuvuzi yandikiwe canke kwirinda ubuvuzi kugira yerekane ukwizera.

Ibuka n’abo mu muryango

Abakunda umuntu barashobora kugira umwitwarariko udahera, ukwizigirana kwasenyutse, ingorane z’amafaranga n’ubwoba. Bashobora gukenera umujanama wabo, umugwi ubashigikira canke umuntu wizigirwa babwira amabanga. Gushigikira umuntu ntibisobanura kwemera guhohoterwa, gushira abana mu kaga canke guheba amagara yawe ata mpera.

Nimba uriko urafasha uwo ukunda, ibaze uti: Ni iki nshobora gutanga ata nkomanzi? Ni ibiki biri hanze y’ububasha bwanje? Ni nde yoshobora kunshigikira? Ivyo bibazo si ukwikunda; bifasha gutuma imfashanyo ishobora kubandanya.

Kubona ugusubirana ufise icizigiro kandi witwararika ukuri

Gusubirana kenshi ni urugendo, aho kuba ihinduka rimwe gusa. Kurashobora kubamwo ubuvuzi bw’abahinga, kwemera kwishingira amabanga, guhindura ingeso, gusubiza imigenderanire mu buryo no kwiga uburyo bushasha bwo guhangana n’ibigoye. Ugutera imbere kurashobora kutagenda ku muvuduko umwe, kandi imiryango ishobora gukenera umwanya wo gusubira kwubaka ukwizigirana.

Mu bibano vy’aba Coptes, kurenga agacerere ntibisobanura guheba ubuzima bwite canke ukwizera. Bisobanura kwanka ko isoni zibuza umuntu kuronka imfashanyo. Impuhwe, imbibe zitomoye, ubuvuzi bushingiye ku bimenyamenya n’imfashanyo yo mu vy’impwemu birashobora gukorera hamwe, ata kwiyumvisha ko kimwe muri vyo gikemura vyose conyene.

Izindi nyandiko bifitaniye isano

Comments


bottom of page