top of page
Abakirisu b’aba Coptes basoma Bibiliya mu Gikopte, mu Carabu no mu Congereza — ifoto yo mu nyandiko ya Coptic Meet

Abakirisu b’aba Coptes basoma Bibiliya mu Gikopte, mu Carabu no mu Congereza

Sep 28, 2020
4 min read

Ku bakirisu b’aba Coptes Orthodoxes, Ivyanditswe bihurirwamwo mu gusenga mw’ishengero, mu masengesho bwite, mu buzima bw’umuryango, mu kwiga no mu biganiro. Bivanye n’ingene umuntu yakuze na paruwase yiwe, Bibiliya ishobora kwumvirizwa canke gusomwa mu Gikopte, mu Carabu, mu Congereza canke mu rundi rurimi. Ibi birashobora kwunganirana: ururimi rumwe rushobora guhuza umuntu n’umurage wa liturujiya w’Ishengero, urundi na rwo rukorohereza ugutahura igisomwa mu buzima bwa misi yose.

Nta buryo bumwe bwo gukoresha indimi busangiwe n’umukirisu wese w’aba Coptes. Imiryango iratandukana bivanye n’igihugu, iyaruka, amashure n’amateka yo kwimuka. Intumbero si ukwerekana ko ururimi rumwe rufise ukwizigira kuruta urundi, ahubwo ni ukwiga Ivyanditswe witonze no gutahura ikibanza ururimi rumwerumwe rushobora kugira.

Igikopte: Ihuza n’umurage wa liturujiya w’Ishengero

Igikopte ni intambwe ya nyuma y’ururimi rw’Umisiri rwa kera. Mw’Ishengero rya Orthodoxe Copte, kiracafise akamaro mu masengesho, mu ndirimbo, mu nyishu za liturujiya no mu bice vy’umurage w’Ishengero w’Ivyanditswe n’inyigisho z’ukwemera. Kwumva amajambo amenyerewe mu Gikopte birashobora guhuza abasenga n’amayaruka yasenze mu mugenzo umwe.

Abantu bamwe bakura bumva Igikopte kenshi; abandi bakiga buhorobuhoro canke bakagihura ahanini mu bikorwa vy’ishengero. Ntukeneye kuba ukivuga neza kugira utangure kuciga. Tangura ku nyishu ngufi canke indirimbo ikoreshwa muri paruwase yawe, wumvirize ingene abaririmvyi babimenyereye bayivuga kandi usabe umuntu abizi agusigurire insobanuro.

Birafasha kandi kwibuka ko kuvuga igisomwa no gutahura imvugo yaco yose canke amateka yaco ari ubuhinga bubiri butandukanye. Kwiga insobanuro yahinduwe mu rundi rurimi birashobora gutuma ugira uruhara rwimbitse aho kugabanya ubwiza bw’ururimi rwa mbere.

Icarabu: Ururimi rukomeye rw’ubuzima bw’umuryango w’aba Coptes

Icarabu carakoreshejwe cane n’imiryango y’aba Coptes mu Misiri kandi gifise ikibanza gihambaye mu miryango no muri paruwase nyinshi. Abantu bamwe barisanzura cane mu gusoma Ivyanditswe mu Carabu, mu gihe abandi bavuga Icarabu muhira ariko bagashima Icongereza mu kwiga mu buryo burambuye. Abandi bashobora kuba bazi gusoma Icarabu gake naho bafitaniye isano ikomeye n’ubuzima bw’Ishengero rya Orthodoxe Copte.

Inyandiko zahinduwe mu Carabu zirashobora gutwara imvugo n’amajambo bimenyerewe vyakuze mu mayaruka y’ikoreshwa rya gikirisu. Nk’uko bimeze mu guhindura ururimi kwose, amajambo ashobora gutandukana mu masohoka atandukanye. Iyo uriko uragereranya inyandiko zahinduwe, itwararike isohoka n’ico igisomwa kijanye na co aho kwibaza ko itandukaniro ryose rihindura insobanuro.

Ku miryango ivuga indimi zibiri, gusoma igisomwa kigufi mu Carabu no kukiganirako mu rundi rurimi birashobora gufasha incuti zikiri nto guhuza n’Ivyanditswe hamwe n’umurage w’umuryango.

Icongereza n’izindi ndimi zo muri iki gihe: Ugutahura neza mu kwiga kwa misi yose

Abakirisu benshi b’aba Coptes Orthodoxes bo mu miryango yo mu mahanga bakoresha Icongereza canke urundi rurimi rw’aho baba kw’ishure, ku kazi no mu biganiro vya misi yose. Gusoma Ivyanditswe mu rurimi utahura neza kuruta birashobora kugufasha gukurikira iciyumviro, kubona ibiganiro bigaruka no kuzirikana ku ngene igisomwa gikoreshwa mu buzima.

Inyandiko yahinduwe si ururimi Bibiliya yanditswemwo ubwa mbere, kandi amasohoka y’Icongereza arashobora gutandukana mu buryo bwo kwandika no mu mahitamwo yo guhindura ururimi. Inyandiko isomeka neza irashobora gufasha mu gusoma gusanzwe, mu gihe kuyigereranya n’iyindi nyandiko yahinduwe yizewe bishobora gutomora imvugo igoye. Ku bibazo vy’inyigisho z’ukwemera, isunge inyigisho z’Ishengero zizewe kandi uvugane n’umupatiri canke umwigisha abizi aho kwisunga umurongo umwe ukwe.

Inyandiko yahinduwe ifasha kuruta si ngombwa ko iba iyumvikana nk’iy’icubahiro kuruta. Ni iyo ushobora gusoma witonze ugatahura, wibuka ko gusigura bisaba kuraba ico igisomwa kijanye na co.

Ingene wosoma igisomwa witonze

Gerageza ubu buryo bworoshe mu gusoma Bibiliya uri wenyene canke mu muryango:

  1. Soma igika cose, atari iryungane rimwe gusa.

  2. Baza uwuriko aravuga, uwo abwira n’uko ibintu bimeze.

  3. Raba iciyumviro nyamukuru n’amajambo canke ivyiyumviro bisubirwamwo.

  4. Iyo imvugo itumvikana, gereranya n’inyandiko ya kabiri yahinduwe yizewe.

  5. Zirikana ingene igisomwa gihuye n’ibindi Vyanditswe hamwe n’ugutahura kw’Ishengero.

  6. Sozera n’ikibazo gifatika: iki gisomwa gitumira iyihe nyishu, umuco mwiza canke ihinduka?

Ubu buryo ntibusaba inyigisho zo hejuru z’ivy’ukwemera. Bugabanya gusa umuvuduko wo gusoma kugira umurongo umenyerewe ntutandukanywe n’insobanuro yawo.

Akarorero gafatika: Gusoma mu ndimi zitandukanye

Iyumvire ko igisomwa cumvikana nk’ico usanzwe uzi igihe uciyumvise muri Liturujiya Nyeranda, ariko insobanuro yaco idatomoye rwose. Woshobora kubanza kwumviriza imvugo yo mu Gikopte maze ugakurikira inyandiko yahinduwe itangwa na paruwase yawe. Mu nyuma, soma igisomwa gikikije iyo mvugo mu Congereza canke mu Carabu. Andika amajambo agaruka kandi ubaze umwigisha canke umupatiri ikintu cose kiguma kidatomoye.

Intumbero si ugufata inyandiko zahinduwe nk’izihiganwa. Imwe yose irashobora gufasha gutahura mu buryo butandukanye. Igikopte gishobora kuguhuza n’amajwi n’injyana vy’ugusenga; Icarabu gishobora kuguhuza n’umugenzo w’umuryango canke w’ikibano; Icongereza canke urundi rurimi rushobora kugufasha kwiga witonze no guserura ivyiyumviro vyawe.

Gusoma Ivyanditswe n’abana no mu mayaruka atandukanye

Imiryango irashobora gutuma Ivyanditswe vyoroha gushikirwa ata guhindura gusoma ikizamini. Cagura igisomwa kigufi, usigure amajambo atamenyerewe kandi utumire ibibazo. Umwana abaza igituma igisomwa kigoye ariko aragitaho, si uko yananiwe kugitahura.

Ba sokuru, ba nyokuru canke incuti zisanzura kuruta mu Carabu canke mu Gikopte barashobora gusangiza isengesho, indirimbo canke inkuru, mu gihe abakiri bato bo mu muryango bafasha gusigura insobanuro mu rundi rurimi. Ukwo guhanahana kurashobora kubungabunga umurage ata kwerekana ko umwe wese mu muryango ategerezwa kugira ubumenyi bw’indimi bungana.

Irinde gutera umuntu isoni kubera ko atazi Igikopte canke Icarabu. Ubushobozi bw’ururimi bugengwa n’uturyo umuntu yaronse n’ingene yakuze; si igipimo cizewe c’ukwiyegurira Imana.

Koresha inyandiko zizewe kandi usabe imfashanyo

Igihe wiga Ivyanditswe, genzura ko inyandiko yahinduwe iva ku musohora inyandiko yizewe canke mu nyandiko y’Ishengero. Gira ubwitonzi ku majambo yasubiwemwo ata soko ryerekanywe, ku mashusho magufi yo ku mbuga nkoranyambaga no ku bivugwa ko ihitamwo rimwe ryo guhindura ururimi ritorera inyishu ikibazo gikomeye c’inyigisho z’ukwemera.

Umupatiri wa paruwase yawe, abigisha b’ishure ryo ku wa Mungu n’abasomyi babizi barashobora gutanga impanuro z’inyandiko zibereye ikibazo cawe. Iyo uriko uriga igisomwa kigoye canke casiguwe mu buryo buvuguruzanya, rondera ico kijanye na co aho kwisunga amajambo yakuwemwo wenyene.

Reka ururimi rwimbitse uruhara, ntirurukingire

Umukirisu wo mu ba Coptes Orthodoxes arashobora gusenga mu Gikopte, gusoma Ivyanditswe mu Congereza, kuvugana Icarabu n’umuryango no gukoresha urundi rurimi ku kazi. Ibi birashobora kubana. Kahise k’indimi k’umuntu karashobora guhinduka uko igihe gihita, na cane cane inyuma yo kwimukira mu kindi gihugu canke kurera abana ahantu hari ururimi rushasha.

Fata ururimi rumwerumwe ufise ugushima n’ukwipfuza kumenya. Iga Igikopte gikeyi nimba wipfuza kugira uruhara runini mu ndirimbo; soma Ivyanditswe mu rurimi utahura neza; kandi ukoreshe inyandiko zizewe igihe igisomwa kivyura ibibazo. Intumbero ni ukwiga ijambo ry’Imana n’ubuzima bw’Ishengero witonze, si ihiganwa ry’indimi canke ikizamini c’akaranga k’umuco.

Ibindi bisomwa bijanye

Comments


bottom of page