top of page
Kutsal Kitap’ı Kıptice, Arapça ve İngilizce Okuyan Kıpti Hristiyanlar — Coptic Meet editoryal fotoğrafı

Kutsal Kitap’ı Kıptice, Arapça ve İngilizce Okuyan Kıpti Hristiyanlar

28 Eyl 2020
4 dakikada okunur

Kıpti Ortodoks Hristiyanlar, Kutsal Yazılarla kilise ibadetinde, kişisel duada, aile yaşamında, çalışmada ve sohbetlerde karşılaşır. Kişinin yetiştiği çevreye ve kilise cemaatine bağlı olarak Kutsal Kitap Kıptice, Arapça, İngilizce veya başka bir dilde dinlenebilir ya da okunabilir. Bu deneyimler birbirini tamamlayabilir: Bir dil kişiyi Kilisenin litürjik mirasına bağlarken, bir diğeri bir bölümü günlük yaşamda anlamayı kolaylaştırabilir.

Her Kıpti Hristiyanın paylaştığı tek bir dil deneyimi yoktur. Aileler ülke, kuşak, eğitim ve göç geçmişi bakımından farklılık gösterir. Amaç, bir dilin diğerinden daha sadık olduğunu kanıtlamak değil, Kutsal Yazılara özenle yaklaşmak ve her dilin oynayabileceği rolü anlamaktır.

Kıptice: Kilisenin litürjik mirasıyla bağ

Kıptice, eski Mısır dilinin son evresidir. Kıpti Ortodoks Kilisesi’nde dualarda, ilahilerde, litürjik karşılıklarda ve Kilisenin kutsal metinler ile teoloji mirasının bazı bölümlerinde önemini korur. Tanıdık sözcükleri Kıptice duymak, ibadet edenleri aynı gelenekte dua etmiş kuşaklara bağlayabilir.

Bazı insanlar Kıpticeyi düzenli duyarak büyür; bazıları ise yavaş yavaş öğrenir veya onunla çoğunlukla ayinlerde karşılaşır. Öğrenmeye başlamak için akıcı konuşmanız gerekmez. Cemaatinizde kullanılan kısa bir karşılık veya ilahiyle başlayın, deneyimli ilahi okuyucularının telaffuzunu dinleyin ve bilgili birinden anlamını açıklamasını isteyin.

Bir ifadeyi söylemek ile onun dilbilgisel veya tarihsel bağlamını bütünüyle anlamanın farklı beceriler olduğunu hatırlamak da yararlıdır. Çevirisini öğrenmek, özgün dilin güzelliğini azaltmak yerine katılımı derinleştirebilir.

Arapça: Kıpti topluluk yaşamının başlıca dillerinden biri

Arapça, Mısır’daki Kıpti topluluklarında yaygın biçimde kullanılmıştır ve birçok aile ile kilise cemaatinde önemli bir yere sahiptir. Bazıları Kutsal Yazıları Arapça okumakta daha rahatken, bazıları evde Arapça konuşsa da ayrıntılı çalışma için İngilizceyi tercih eder. Kıpti Ortodoks yaşamıyla güçlü bağları olduğu hâlde Arapça okuryazarlığı sınırlı olanlar da vardır.

Arapça çeviriler, kuşaklar boyunca Hristiyan kullanımının şekillendirdiği tanıdık ifadeleri ve terimleri taşıyabilir. Her çeviride olduğu gibi sözcük seçimi baskılar arasında değişebilir. Çevirileri karşılaştırıyorsanız, her farkın anlamı değiştirdiğini varsaymak yerine baskıya ve bölümün bağlamına dikkat edin.

İki dilli ailelerde kısa bir bölümü Arapça okuyup başka bir dilde tartışmak, genç aile üyelerinin hem Kutsal Yazılarla hem de aile mirasıyla bağ kurmasına yardımcı olabilir.

İngilizce ve diğer modern diller: Günlük çalışmada açıklık

Diaspora topluluklarındaki birçok Kıpti Ortodoks Hristiyan, okulda, işte ve günlük konuşmalarda İngilizceyi veya başka bir yerel dili kullanır. Kutsal Yazıları en iyi anladığınız dilde okumak, düşünce akışını izlemenize, yinelenen temaları fark etmenize ve bir bölümün yaşama nasıl uygulanabileceği üzerine düşünmenize yardımcı olabilir.

Çeviri, Kutsal Kitap’ın özgün dili değildir; İngilizce baskılar da üslup ve çeviri tercihleri bakımından farklılaşabilir. Kolay okunabilen bir çeviri düzenli okuma için yararlı olabilir; başka bir güvenilir çeviriyle karşılaştırmak ise zor bir ifadeyi açıklığa kavuşturabilir. Öğretiyle ilgili sorularda, tek bir ayete bağlamından kopuk biçimde dayanmak yerine güvenilir Kilise öğretisine başvurun ve bir rahiple veya bilgili bir öğretmenle konuşun.

En yararlı çeviri, mutlaka en resmî tınlayan çeviri değildir. Yorumlamanın bağlam gerektirdiğini unutmadan, dikkatle okuyup anlayabildiğiniz çeviridir.

Bir bölüm dikkatle nasıl okunur?

Kişisel veya ailece Kutsal Kitap okumanızda şu basit yaklaşımı deneyin:

  1. Yalnızca tek bir cümleyi değil, paragrafın tamamını okuyun.

  2. Kimin, kime ve hangi durumda konuştuğunu sorun.

  3. Ana düşünceyi ve tekrarlanan sözcük veya fikirleri fark edin.

  4. Bir ifade kafa karıştırıcıysa ikinci bir güvenilir çeviriyle karşılaştırın.

  5. Bölümün Kutsal Yazıların bütünü ve Kilisenin anlayışıyla nasıl bağdaştığını düşünün.

  6. Pratik bir soruyla bitirin: Bu bölüm hangi karşılığı, erdemi veya değişimi davet ediyor?

Bu süreç ileri düzey teoloji eğitimi gerektirmez. Yalnızca okumayı yavaşlatarak tanıdık bir cümlenin anlamından koparılmamasını sağlar.

Pratik bir örnek: Diller arasında okuma

İlahi Litürji sırasında duyduğunuz bir bölümün tanıdık geldiğini, ancak anlamının tam olarak açık olmadığını düşünün. Önce Kıptice ifadeyi dinleyip cemaatinizin sağladığı çeviriden takip edebilirsiniz. Daha sonra çevresindeki bölümü İngilizce veya Arapça okuyun. Tekrarlanan sözcüklere dikkat edin ve belirsiz kalan konuları bir öğretmene veya rahibe sorun.

Amaç, çevirileri rakip görmek değildir. Her biri anlamayı farklı biçimde destekleyebilir. Kıptice sizi ibadetin sesine ve ritmine; Arapça aile veya topluluk geleneğine bağlayabilir. İngilizce ya da başka bir dil, dikkatle incelemenize ve düşüncelerinizi ifade etmenize yardımcı olabilir.

Çocuklarla ve kuşaklar arasında Kutsal Yazıları okumak

Aileler, okumayı sınava dönüştürmeden Kutsal Yazıları erişilebilir kılabilir. Kısa bir bölüm seçin, bilinmeyen sözcükleri açıklayın ve sorulara alan açın. Bir bölümün neden zor olduğunu soran çocuk, onu anlamakta başarısız olmuyor; onunla ilgileniyor demektir.

Arapçada veya Kıpticede daha rahat olan büyükanne, büyükbabalar ya da akrabalar bir dua, ilahi veya öykü paylaşabilir; genç aile üyeleri de anlamını başka bir dilde açıklamaya yardımcı olabilir. Bu alışveriş, her aile üyesinin aynı dil becerilerine sahip olması gerektiğini ima etmeden mirası koruyabilir.

Kıptice veya Arapça bilmediği için birini utandırmaktan kaçının. Dil becerisi, fırsatlarla ve yetişme koşullarıyla şekillenir; dindarlığın güvenilir bir ölçüsü değildir.

Güvenilir kaynaklar kullanın ve yardım isteyin

Kutsal Yazıları incelerken çevirinin güvenilir bir yayınevinden veya Kilise kaynağından geldiğini kontrol edin. Kaynağı belirtilmemiş alıntılara, kısa sosyal medya görsellerine ve tek bir çeviri tercihinin büyük bir teolojik sorunu çözdüğünü ileri süren iddialara karşı dikkatli olun.

Cemaatinizin rahibi, pazar okulu öğretmenleri ve bilgili okuyucular sorunuza uygun kaynaklar önerebilir. Zor veya çelişkili biçimlerde yorumlanmış bir bölümü inceliyorsanız bağlamından koparılmış bir alıntıya dayanmak yerine bağlamı araştırın.

Dil, katılımı sınırlamasın; derinleştirsin

Bir Kıpti Ortodoks Hristiyan Kıptice dua edebilir, Kutsal Yazıları İngilizce okuyabilir, ailesiyle Arapça konuşabilir ve işte başka bir dil kullanabilir. Bu deneyimler birlikte var olabilir. Özellikle başka ülkeye taşındıktan veya çocuklarını yeni bir dil ortamında yetiştirdikten sonra kişinin dil geçmişi zamanla değişebilir.

Her dile şükran ve merakla yaklaşın. İlahilere daha etkin katılmak istiyorsanız biraz Kıptice öğrenin; Kutsal Yazıları iyi anladığınız dilde okuyun ve bir bölüm sorular doğurduğunda güvenilir kaynaklara başvurun. Amaç, dil yarışması veya kültürel kimlik sınavı değil; Tanrı’nın sözüne ve Kilisenin yaşamına düşünerek katılmaktır.

İlgili yazılar

Yorumlar


bottom of page