top of page
Ivyerekeye kahise n’ubu vy’aba Coptes Orthodoxes (Ibibazo bikunze kubazwa)

Ivyerekeye kahise n’ubu vy’aba Coptes Orthodoxes (Ibibazo bikunze kubazwa)

Jan 31, 2020
4 min read

Orthodoxe Copte ni iki?

Ijambo “Copte” mu mugenzo ryerekeza ku Banyamisiri kavukire. Ishengero rya Orthodoxe Copte ni rimwe mu mashengero makuru ya gikirisu ashinze imizi mu Misiri, kandi ryerekana ukubandanya kw’ukwizera kwa gikirisu kwa kera.

Orthodoxe Copte ni irya gikirisu?

Ego, Ishengero rya Orthodoxe Copte ni ishami ry’ubukirisu. Ni rimwe mu mashengero ya gikirisu ya kera kuruta ayandi, kandi rifatwa nk’ishengero nyamukuru ry’abakirisu mu Misiri, rifise kahise gakungahaye gatangurira mu misi ya mbere y’ubukirisu.

Hari abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bangahe kw’isi?

Hari nk’abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes imiliyoni 30 kw’isi yose. Uwo muryango mpuzamakungu ugumana ikibanza gikomeye mu Misiri kandi warashinze amashengero n’imiryango hirya no hino kw’isi.

Ni iyihe Bibiliya aba Coptes Orthodoxes bakoresha?

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bakoresha cane Bibiliya ya New King James Version (NKJV). Ubwo buhinduzi bukundwa kubera ukuri kwabwo n’ukuguma ku nyandiko z’intango, bugahuza n’imigenzo y’imihango n’inyigisho z’ukwemera vy’Ishengero.

Ni ikihe kirangamisi aba Coptes Orthodoxes bakoresha?

Ishengero rya Orthodoxe Copte rikurikiza ikirangamisi c’igikopte, kizwi kandi nk’Ikirangamisi c’Alexandria. Ico kirangamisi ca kera gishingiye ku kirangamisi c’Abanyamisiri ba kera kandi kiguma ari nyamukuru mu mihango yo gusenga y’Ishengero.

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bararya inyama y’ingurube?

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes barashobora guhitamwo kurya inyama y’ingurube; ariko imigenzo y’imfungurwa irashobora gutandukana ku muntu n’uwundi. Muri rusangi, guhitamwo kurya ingurube ntibibuzwa n’inyigisho z’Ishengero.

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bahimbaza Noweli ryari?

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bahimbaza Noweli ku wa 7 Nzero. Iyo tariki yerekana itandukaniro ry’ibirangamisi bikoreshwa n’Ishengero ry’aba Coptes n’ikirangamisi ca Gregori. Ukwezi kw’igikopte gushikana kuri Noweli kwitwa Kiahk.

Abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bitegurira Noweli gute?

Kwitegurira Noweli birimwo ukwisonzesha kudasanzwe kumara imisi 43, kuva ku wa 25 Munyonyo gushika ku wa 6 Nzero. Muri ico gihe, abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes bakurikiza imfungurwa zitagira ikiva ku bikoko kandi bakagira ibikorwa vy’impwemu kugira bitegurire guhimbaza ivuka rya Kristo.

Noweli y’aba Coptes Orthodoxes imeze gute?

Ku mugoroba ubanziriza Noweli y’aba Coptes, ku wa 6 Nzero, abakirisu b’aba Coptes Orthodoxes baja mu muhango udasanzwe w’ugusenga akenshi utangura nk’isaha 10 PM ukarangira mu gicugu. Inyuma y’umuhango, imiryango iheza ukwisonzesha mu mfungurwa z’ibirori vya Noweli zirimwo nk’inyama y’inka, inkoko n’ibiva mu mata, vyari vyarinzwe mu kwisonzesha kw’imbere ya Noweli. Umusi wa Noweli uhimbazwa mu makoraniro, imisi mikuru n’ibikorwa vy’ibirori.

Pasika y’aba Coptes Orthodoxes iba ryari?

Pasika y’aba Coptes Orthodoxes, izwi kandi nka Pascha, ihimbazwa ku itariki ihinduka buri mwaka hisunzwe ikirangamisi c’igikopte. Mu 2020, Pasika yahimbajwe ku musi w’Imana, ku wa 19 Ndamukiza.

Umuhango w’ubukwe bw’aba Coptes Orthodoxes umara umwanya ungana iki?

Umuhango gakondo w’ubukwe bw’aba Coptes Orthodoxes akenshi umara nk’iminota 45. Ni igihe cimbitse mu vy’impwemu kirimwo imigenzo n’amasengesho bitandukanye, bikerekana ubweranda bw’ubugeni mu kwizera kw’aba Coptes.

Orthodoxe Copte na Gatolika ni kimwe?

Oya, Ishengero rya Orthodoxe Copte n’Ishengero Gatolika ry’i Roma aratandukanye. Ishengero rya Orthodoxe Copte riri mu bumwe na Papa w’Alexandria, mu gihe Ishengero Gatolika ry’i Roma riyobowe na Papa w’i Roma. Umugenzo wose ufise intunganyo yawo y’inyigisho z’ukwemera, imihango n’ubuyobozi.

Umuntu akwiye gusenga gute mu mugenzo w’Ishengero rya Orthodoxe Copte?

Mu mugenzo w’Ishengero rya Orthodoxe Copte, isengesho rigirwa umuntu ashizeko umutima, yicishije bugufi kandi yihanganye. Abizera baremeshwa gusenga bihana, bafise umutima utunganye n’ukwizera no kwizigira Imana rwose. Isengesho rifatwa nk’ikiyago gitaziguye n’Imana, gishingiye cane ku mwimenyerezo w’impwemu.

Umusenyeri mukuru w’Ishengero rya Orthodoxe Copte ni nde?

Umusenyeri mukuru w’Ishengero rya Orthodoxe Copte ni umusenyeri mukuru ajejwe kuraba arikidiyosezi. Uruhara rwiwe rurimwo ubuyobozi bw’impwemu, kwitaho abizera n’amabanga y’intwaro muri iyo arikidiyosezi, kugira intumbero n’inyigisho vy’Ishengero bigume vyubahirizwa.

Orthodoxe y’Abagiriki na Orthodoxe Copte ni kimwe?

Ishengero Orthodoxe ry’Abagiriki n’Ishengero rya Orthodoxe Copte biri mu mugenzo mugari w’ubukirisu bwa Orthodoxe, ariko ni ibigo bitandukanye. Ishengero Orthodoxe rifise uburyo butandukanye bwo kugaragaza ukwizera mu bihugu no mu mico, harimwo ubw’Abagiriki n’ubw’aba Coptes, bumwebumwe bufise imigenzo n’ibikorwa vyabwo.

Gatolika y’aba Coptes Orthodoxes ni iki?

Ishengero Gatolika ry’aba Coptes ni ishengero Gatolika ryo mu Buseruko riri mu bumwe bwuzuye n’Ishengero Gatolika ry’i Roma. Naho aba Coptes benshi bari mw’Ishengero rya Orthodoxe Copte, umuryango mutoyi ugereranywa nk’abantu 800,000 ukurikiza umugenzo Gatolika w’aba Coptes.

Orthodoxe Copte yo mu Misiri ni iki?

Aba Coptes bo mu Misiri ni wo muryango munini w’abakirisu mu Buseruko bwo Hagati. Ishengero rya Orthodoxe Copte mu Misiri rikurikirana inkomoko yaryo kuri Mariko Mweranda Umwanditsi w’Injili, yashinze Ishengero i Alexandria hafi mu mwaka wa 49 AD, ku ngoma y’umwami w’abami w’Umuroma Claudius.

Aba Coptes Orthodoxes ni bande?

Aba Coptes bazwi kubera intererano yabo ikomeye mu buzima bwo kwihebera Imana mu bigo vya gikirisu, kandi bafise kahise gakungahaye k’ukwizera no kudacika intege. Muri kahise, barahamwe n’Ingoma ya Bizantiyumu hamwe n’abategetsi b’Abisilamu bakurikiye, ariko bagumye bashikamye ku migenzo n’ukwemera kwabo.

Umuntu yinjira gute mu bukirisu bw’Ishengero rya Orthodoxe Copte?

Kwinjira mu bukirisu bw’Ishengero rya Orthodoxe Copte akenshi birimwo ibatisimu, igirwa umuntu yibijwe mu mazi gatatu mw’izina ry’Ubutatu Bweranda: Data, Umwana na Mpwemu Yera. Umuhango w’ibatisimu urimwo gusigwa ubwoko butatu bw’amavuta: amavuta y’Apocalypse, Ghaliloun na Kirisima (Chrism). Uwubatijwe mushasha arambikwa agashumi gatukura, kandi ingori idasanzwe igashirwa ku mutwe wiwe nk’igice c’umuhango.

Uko wokwemeza inyishu z’ibibazo bikunze kubazwa

Ibibazo ku migenzo y’Ishengero rya Orthodoxe Copte birashobora kuraba inyigisho zemewe, impanuro z’umwungere canke umugenzo w’ahantu. Koresha isoko ryizewe rihuye n’ubwoko bw’ikibazo uriko urabaza.

  • Ku bikorwa vy’amasakramentu canke ibisabwa n’ishengero, baza umupatiri w’Ishengero rya Orthodoxe Copte canke diyosezi ibijejwe.

  • Ku vyemezo vya kahise, soma ibitabu vya kahise vyizigirwa kandi ugereranye amasoko aho kwizigira incamake zo ku mbuga ngurukanabumenyi.

  • Ku migenzo, baza nimba iyo ngendo ikurikizwa na bose, mu karere kanaka canke mu muryango canke paruwasi yihariye.

  • Ku vyemezo vy’imibare, suzuma isoko n’itariki vyasohokeyeko imbere yo kubisubiramwo.

  • Igihe amasoko atumvikana, sigura ibitaratomoka aho kwerekana inyishu imwe nk’ukuri kwamaze kwemezwa.

Ibindi vyo gusoma bifitaniye isano

Bandanya usoma izi mpanuro zifitaniye isano: Igituma ukwiye kuganira n’umukunzi wawe ku migenderanire ya kera.

Comments


bottom of page